Indywidualna terapia wad w postawie, skoliozach i wadach stóp

Na co zwrócić uwagę u dziecka w celu jak najszybszego wychwycenia wad w postawie, stóp czy skoliozy?

• Nierówne ustawienie barków – jeden bark wyraźnie wyżej niż drugi. 
• Asymetria łopatek – jedna łopatka odstaje lub znajduje się w innej pozycji.
• Nierówna linia bioder – jedno biodro jest bardziej wysunięte lub uniesione.
• Przechylanie głowy lub całego tułowia na jedną stronę.
• Asymetria klatki piersiowej – klatka kurza, lejkowata.
• Wystający „garb żebrowy” podczas skłonu w przód.
• Częste garbienie się, zaokrąglone plecy.
• Nadmierne pogłębienie lordozy lędźwiowej (wypchnięty brzuch do przodu, mocno wygięty odcinek lędźwiowy).
• Chodzenie na wewnętrznych lub zewnętrznych krawędziach stóp.
• Szybkie zużywanie butów w nierówny sposób (np. bardziej z jednej strony).
• Płaskostopie lub zapadnięte łuki stopy widoczne gołym okiem bądź koślawienie pięt do wewnątrz
• Koślawość kolan („X”) albo szpotawość kolan („O”), ustawianie kończyn dolnych na zewnątrz bądź do wewnątrz.
• Chód na palcach
• Skargi dziecka na bóle pleców, nóg lub stóp – szczególnie po wysiłku.
• Męczenie się przy dłuższym chodzeniu lub staniu, potykanie się o własne nogi
• Niechęć do aktywności fizycznej z powodu dyskomfortu ruchowego.

Jak wygląda badanie oraz terapia?

Podczas konsultacji fizjoterapeutycznej przeprowadzany jest szczegółowy wywiad z rodzicem, analiza RTG, badanie stóp podoskopem, badanie posturalne oraz funkcjonalne jak i zakresy ruchu i siły mięśni kluczowych w procesie ustalania planu terapeutycznego. Na koniec wizyty fizjoterapeuta wyznacza częstotliwość wizyt, cele terapii oraz zalecenia do wykonywania w domu.

ETAP 1: Badanie i uświadomienie pacjenta i rodzica

Przede wszystkim traktujemy dziecko jako partnera w procesie leczenia, aby wpłynąć znacząco na wzrost motywacji do ćwiczeń i jednocześnie podnosząc efektywność terapii. W przypadku skolioz pokazywany jest również model kręgosłupa w celu lepszego zrozumienia przez pacjenta danego typu skrzywienia trójpłaszczyznowego.

Wywiad: przebieg ciąży, porodu, zaburzeń okresu niemowlęcego, przebytych urazów, operacji, poważniejszych chorób oraz przebiegu dotychczasowego leczenia ( w przypadku skolioz mile widziane zdjęcie RTG zawierające cały kręgosłup wraz z głową i miednicą w celu dokładnej analizy)

Ocena zdjęcia RTG: pomiar kątów Cobba, oznaczenie szczytu skoliozy pierwotnej i wtórnej, pomiar rotacji kręgów, test Rissera, poziom głów kości udowych i szczytów talerzy biodrowych, wady wrodzone : zrosty żeber, kręgi połowicze, motylkowe, niespojenie łuków kręgowych, kąt kifozy i lordozy na zdjęciu bocznym

• Badanie postawy: pomiar linii pionu wzdłuż kręgosłupa, pomiar ustawienia łopatek za pomocą linijki i skoliometru, pomiar kąta rotacji tułowia za pomocą skoliometru, pomiar krzywizn w płaszczyźnie strzałkowej za pomocą inklinometru, ocena długości mięśni w obrębie kończyn dolnych, miednicy, tułowia, i obręczy barkowej, ocena długości kończyn dolnych, ocena stóp wraz ze zdjęciem na podoskopie
• Badanie funkcjonalne dostosowane do wieku dziecka

ETAP II: Przygotowanie do korekcji

• Sensomotoryczny trening równoważny, praca nad środkiem ciężkości
• Praca nad wyrównaniem dysbalansu mieśniowego (rozciąganie mięśni skróconych, wzmacnianie mięśni osłabionych)
• Nauka prawidłowego obciążania stóp, ćwiczenia wzmacniające mięśnie stóp w konkretnej wadzie
• Ćwiczenia wzmacniające obręcz barkową oraz obręcz biodrową
• Praca lokalna nad odcinkami kręgosłupa w celu przywrócenia prawidłowych krzywizn
• Terapia mięśniowo-powięziowa – uwalnianie struktur ograniczających ruch korekcyjny
• Ćwiczenia nad derotacją garbu żebrowego
• Ćwiczenia oddechowe (praca manualna z przeponą | stymulacja nerwu błędnego | praca nad prawidłowym torem oddechowym)
• Ćwiczenia w deformacjach klatki piersiowej

ETAP III: Korekcja

• Ćwiczenia wzmacniające stabilizację centralną dolnego tułowia od pozycji niskich do wysokich
• Nauka stabilizacji dolnego tułowia z zachowaniem trójpłaszczyznowej korekcji
• Nauka trójpłaszczyznowego oddechu derotacyjnego od pozycji niskich do wysokich w pozycjach funkcjonalnych
• Nauka trójpłaszczyznowej autokorekcji tzw. „napięcia korekcyjnego”
• Nauka autokorekcji w ADL- czynnościach dnia codziennego.

ETAP IV: Automatyzacja korekcji

Autokorekcja w dynamice – ma na celu poprawę świadomości autokorekcji nie tylko na sali ćwiczeń w statycznym ustawieniu (np. stojąc przed lustrem), ale także podczas ruchu i  codziennych czynności. Dzięki powtarzalności korekcja staje się nawykiem, odruchem – nie świadomą, wymuszoną czynnością.